Kinderen als nabestaanden

Voor kinderen is de dood van iemand die hen zeer nabij is zeer indringend. Ten onrechte worden ze er vaak buiten gehouden. Toch is het van groot belang om de kinderen niet over te slaan omdat ze de concrete ervaring nodig hebben om te kunnen geloven dat iemand dood is, en om hun verdriet te kunnen verwerken.

Een korte en bondige handreiking over het omgaan met kinderen vindt u in de brochure 'De meest gestelde vragen over kinderen en de dood'. Deze is altijd op voorraad bij Uitvaartbureau Jan Fiddelaers. Wanneer onze uitvaartbegeleiders een uitvaart regelen waarbij kinderen betrokken zijn, reiken ze deze brochure altijd uit. Soms, wanneer de kinderen graag zelf lezen wat er allemaal gebeurt wannneer iemand dood gaat, is de brochure 'Als iemand dood gaat' aan te raden. In deze brochure staat de informatie in kindertaal weergegeven (ook nuttig voor volwassenen). Op www.in-de-wolken.nl kunt u de boeken en brochures en ook een lijst met tips vinden.

In het algemeen kunt u uitgaan van vier grondregels:

• Geef kinderen de informatie waar ze recht op hebben. Hou ze niet voor de gek, maak dingen niet mooier dan ze zijn en vertel wat er gebeurd is. En maak al die informatie zo concreet mogelijk.
• Betrek kinderen zoveel mogelijk bij alle gebeurtenissen. Geef ze invloed en laat ze dingen doen die ze aankunnen. Ze kunnen meehelpen om dingen uit te kiezen zoals kleren, de kist of bloemen. Ze kunnen tekeningen maken en in de dienst een rol krijgen.
• Stimuleer maar dwing nooit. Probeer ze te betrekken maar dwing ze nooit om dingen te doen die ze absoluut niet willen.
• Steun kinderen in hun manier om het verdriet te verwerken. Deze manier is soms heel anders dan die van volwassenen. Praten is een manier die vooral bij volwassenen past. Kinderen spelen om te verwerken, ze tekenen, knutselen en fantaseren. Om hen te helpen, ook om herinneringen vast te houden, is 'Ik zal je nooit vergeten' een herinnerings- en werkboek voor kinderen een prima hulpmiddel.

Voor kinderen van wie de vader of moeder overleden is, bestaat het prachtige boek 'Ik krijg tranen in mijn ogen als ik aan je denk' van Ineke van Essen. Ook voor grote mensen een mooi boek om inzicht te krijgen wat er in die kleintjes (6 tot 12 jaar) omgaat.

Verder kunt u kinderen helpen met prentenboeken of jeugdliteratuur waarin de dood als thema opgenomen is.

Wanneer u nog meer wilt weten over rouwverwerking van kinderen dan raden we u het boek 'Jong verlies' aan. Voor jongeren die te maken hebben met een overlijden in het gezin is het boek 'Wie ben ik zonder jou?' aan te bevelen.